Kim są święci - pomoc katechetyczna dla nauczycieli religii

 

Kim są święci? – poznajemy ludzi, którzy pokazują nam, jak dobrze żyć

Materiał edukacyjny dla nauczycieli religii w przedszkolu i klasach I–III szkoły podstawowej

1. Kim są święci?

Czy zastanawialiście się kiedyś, kim są święci? Czy to ludzie, którzy nigdy nie popełniali błędów, zawsze byli grzeczni i nigdy się nie złościli? Czy może byli kimś wyjątkowym, kto potrafił robić rzeczy, których inni nie umieli?

Święci to ludzie, którzy bardzo kochali Pana Boga i starali się żyć tak, jak uczył Jezus. Nie byli idealni. Tak jak my czasami się smucili, bali, popełniali błędy, a nawet złościli. Jednak starali się każdego dnia wybierać dobro.

Kochali innych ludzi, pomagali potrzebującym, opiekowali się chorymi, pocieszali smutnych, dzielili się tym, co mieli, i potrafili przebaczać. Nie myśleli tylko o sobie. Zauważali, że ktoś obok nich potrzebuje pomocy, dobrego słowa albo zwyczajnego uśmiechu.

Święci pokazują nam, że każdy człowiek może być dobry i że nawet małe uczynki mają wielką wartość. Nie trzeba być bogatym, sławnym ani bardzo silnym, żeby czynić dobro. Czasami wystarczy podać komuś rękę, przytulić smutną osobę, podzielić się zabawką albo powiedzieć: „Przepraszam”.

Kościół nazywa świętymi tych ludzi, którzy po zakończeniu ziemskiego życia są już z Bogiem w niebie. Ich życie jest dla nas przykładem i zachętą, abyśmy również starali się kochać Boga i drugiego człowieka.

2. Poznajemy świętych, którzy mogą być dla nas wzorem

Święci żyli w różnych czasach, w różnych krajach i mieli różne zainteresowania. Niektórzy byli dziećmi, inni dorosłymi. Jedni pomagali ludziom, inni troszczyli się o zwierzęta, a jeszcze inni odważnie bronili prawdy. Każdy z nich może nas czegoś nauczyć.

Święty Franciszek z Asyżu – przyjaciel zwierząt i całego stworzenia

Święty Franciszek bardzo kochał Pana Boga, ludzi i wszystkie stworzenia. Cieszył się pięknem przyrody. Podziwiał słońce, księżyc, drzewa, kwiaty i zwierzęta. Wierzył, że cały świat jest pięknym darem od Boga.

Opowiada się, że Franciszek potrafił przemawiać do ptaków, a one spokojnie go słuchały. Nie krzywdził zwierząt i uczył innych, że należy troszczyć się o każde stworzenie.

Franciszek przypomina nam, że zwierzęta również potrzebują naszej opieki. Nie wolno ich bić, straszyć ani porzucać. Trzeba pamiętać o karmieniu naszych domowych pupili, zapewniać im wodę i dobre warunki.

Czego możemy nauczyć się od świętego Franciszka?

• Kochajmy zwierzęta i opiekujmy się nimi.

• Nie niszczmy przyrody.

• Cieszmy się pięknem świata, który stworzył Bóg.

• Bądźmy wdzięczni za to, co mamy.

Święty Mikołaj – człowiek o dobrym sercu

Święty Mikołaj był biskupem, który żył bardzo dawno temu. Miał dobre i wrażliwe serce. Nie potrafił spokojnie patrzeć na to, że ktoś jest biedny, głodny albo smutny.

Chętnie pomagał potrzebującym. Według znanej opowieści potajemnie zostawiał pieniądze rodzinie, która znalazła się w trudnej sytuacji. Nie robił tego po to, żeby go chwalono. Chciał po prostu, aby inni ludzie byli szczęśliwsi.

Dlatego święty Mikołaj kojarzy nam się z prezentami. Warto jednak pamiętać, że najważniejszym prezentem, jaki możemy komuś podarować, nie zawsze jest zabawka. Może nim być dobre słowo, pomoc, przyjaźń albo poświęcony komuś czas.

Czego możemy nauczyć się od świętego Mikołaja?

• Dzielmy się z innymi tym, co mamy.

• Pamiętajmy o osobach biednych i samotnych.

• Nie pomagajmy tylko wtedy, gdy ktoś nas za to pochwali.

• Dawajmy innym radość.

Święta Teresa z Kalkuty – małe dobro, wielka miłość

Święta Teresa z Kalkuty była zakonnicą, która pomagała bardzo biednym i chorym ludziom. Żyła w Indiach, gdzie spotykała wiele osób, które nie miały domu, jedzenia ani nikogo bliskiego.

Nie odwracała od nich wzroku. Opiekowała się chorymi, karmiła głodnych, przytulała samotnych i dawała nadzieję tym, którzy cierpieli.

Często przypominała, że nie musimy robić wielkich rzeczy, aby okazywać wielką miłość. Wystarczy wykonywać małe rzeczy z wielkim sercem.

To bardzo ważna lekcja również dla dzieci. Nie trzeba mieć dużo pieniędzy ani być dorosłym, żeby komuś pomóc. Można pocieszyć kolegę, który płacze, pomóc młodszemu dziecku zawiązać buty albo odwiedzić samotną babcię.

Czego możemy nauczyć się od świętej Teresy?

• Zauważajmy ludzi, którzy potrzebują pomocy.

• Nie wyśmiewajmy nikogo i nie odtrącajmy innych.

• Pomagajmy z miłością, nawet jeśli nikt nas nie widzi.

• Pamiętajmy, że małe dobro jest bardzo ważne.

Święty Jan Paweł II – papież, który kochał dzieci

Święty Jan Paweł II był papieżem, czyli następcą świętego Piotra i głową Kościoła katolickiego. Urodził się w Polsce, w Wadowicach. Kiedy był małym chłopcem, nazywał się Karol Wojtyła.

Jako dziecko lubił bawić się z kolegami, grać w piłkę i jeździć na nartach. Nie zawsze było mu łatwo. W młodości stracił mamę, a później również tatę. Mimo trudnych doświadczeń nie stracił wiary w Boga.

Kiedy został papieżem, podróżował po całym świecie. Spotykał się z ludźmi różnych narodowości, rozmawiał z nimi i przypominał, jak ważne są miłość, dobroć, pokój i przebaczenie.

Bardzo lubił dzieci. Chętnie się z nimi spotykał, rozmawiał, żartował i błogosławił je. Przypominał dorosłym, że dzieci są wielkim skarbem.

Czego możemy nauczyć się od świętego Jana Pawła II?

• Nie traćmy nadziei, nawet kiedy spotykają nas trudności.

• Módlmy się i rozmawiajmy z Panem Bogiem.

• Szanujmy innych ludzi.

• Przebaczajmy i starajmy się żyć w zgodzie.

Święty Dominik Savio – chłopiec, który chciał być dobry

Święty Dominik Savio był zwyczajnym chłopcem, który żył we Włoszech. Bardzo kochał Pana Jezusa i chciał zostać świętym.

Nie był księciem ani bogatym człowiekiem. Nie dokonywał wielkich odkryć. Chodził do szkoły, uczył się, bawił z kolegami i pomagał innym.

Starał się być uczciwy, posłuszny rodzicom i dobry dla swoich przyjaciół. Nie lubił, gdy ktoś krzywdził innych. Kiedy widział, że koledzy się kłócą, próbował ich pogodzić. Chciał, żeby jego życie było pełne dobra i miłości.

Dominik pokazuje nam, że świętym można zostać również wtedy, gdy jest się dzieckiem. Nie trzeba czekać, aż dorośniemy, żeby kochać Boga i pomagać innym.

Czego możemy nauczyć się od świętego Dominika?

• Bądźmy dobrzy dla koleżanek i kolegów.

• Nie dokuczajmy słabszym.

• Nie bójmy się stanąć w obronie kogoś krzywdzonego.

• Starajmy się być uczciwi i prawdomówni.

Święta Rita – patronka spraw trudnych

Święta Rita żyła wiele lat temu we Włoszech. Nie miała łatwego życia. Spotykały ją smutne i trudne wydarzenia, ale starała się nie odpowiadać złem na zło.

Bardzo ważne było dla niej przebaczenie. Nawet kiedy ktoś ją skrzywdził, starała się zachować miłość i modliła się za innych.

Święta Rita przypomina nam, że przebaczenie nie zawsze jest łatwe. Czasami ktoś powie nam coś przykrego, zabierze zabawkę albo nas oszuka. Możemy wtedy czuć złość i smutek. Nie musimy udawać, że nic się nie stało, ale możemy uczyć się rozmawiać, przepraszać i nie mścić się na innych.

Czego możemy nauczyć się od świętej Rity?

• Nie odpowiadajmy złem na zło.

• Uczmy się przebaczać.

• Módlmy się za osoby, z którymi mamy trudności.

• Nie traćmy nadziei w trudnych chwilach.

3. Czy dzieci również mogą być święte?

Oczywiście! Święci nie zawsze byli dorosłymi ludźmi. Niektórzy zostali świętymi już jako dzieci lub bardzo młodzi ludzie.

Dobrym przykładem jest święty Dominik Savio. Pokazuje nam, że nie trzeba czekać na dorosłość, aby rozpocząć piękną przygodę z Panem Bogiem.

Każde dziecko może codziennie robić coś dobrego. Może pomagać rodzicom, być życzliwe dla rodzeństwa, dzielić się zabawkami, mówić prawdę, pocieszać smutnych i nie wyśmiewać innych.

Pan Jezus uczy nas, że najważniejsza jest miłość. Nie chodzi o to, żeby zawsze być najlepszym, nigdy się nie pomylić i nigdy nie zrobić nic złego. Ważne jest, abyśmy starali się poprawiać, przepraszać, kiedy zawinimy, i ponownie wybierać dobro.

Świętość nie zaczyna się dopiero wtedy, kiedy człowiek zostaje dorosły. Może zaczynać się już dzisiaj – w przedszkolu, w szkole, w domu i na podwórku.

4. Jak możemy naśladować świętych w naszym codziennym życiu?

Nie musimy wyjeżdżać do dalekich krajów, zakładać zakonów ani dokonywać wielkich czynów, żeby naśladować świętych. Możemy zacząć od prostych rzeczy, które wykonujemy każdego dnia.

Oto kilka przykładów:

Święty	Czego nas uczy?	Jak możemy go naśladować?
Święty Franciszek	Miłości do przyrody	Opiekujemy się zwierzętami i roślinami
Święty Mikołaj	Hojności i dzielenia się	Dzielimy się zabawkami i pomagamy potrzebującym
Święta Teresa z Kalkuty	Wrażliwości na innych	Pocieszamy smutnych i pomagamy słabszym
Święty Jan Paweł II	Miłości, wiary i przebaczenia	Modlimy się i szanujemy innych
Święty Dominik Savio	Dobrego życia już od dzieciństwa	Jesteśmy uczciwi i życzliwi
Święta Rita	Przebaczenia i nadziei	Nie mścimy się i staramy się godzić z innymi

5. Najważniejsza lekcja – każdy może czynić dobro!

Wyobraźmy sobie, że w naszej sali przedszkolnej lub klasie pojawia się mały aniołek z niezwykłym zadaniem. Przynosi koszyk, w którym znajdują się małe papierowe serduszka.

Każde serduszko oznacza jeden dobry uczynek.

Aniołek prosi dzieci:

– Chciałbym, żebyście każdego dnia zrobili przynajmniej jedną dobrą rzecz. Nie musi to być nic wielkiego. Możecie pomóc koledze, który nie potrafi zapiąć kurtki. Możecie podzielić się kredkami. Możecie powiedzieć komuś coś miłego albo przytulić osobę, która jest smutna.

– A czy wtedy też będziemy trochę podobni do świętych? – zapytało jedno z dzieci.

– Oczywiście! – odpowiedział aniołek. – Święci właśnie tak żyli. Kochali Boga i pokazywali tę miłość poprzez dobro, które czynili dla innych.

Dzieci zaczęły zastanawiać się, co dobrego mogą zrobić jeszcze dzisiaj. Jedno postanowiło pomóc mamie, drugie pobawić się z samotnym kolegą, a trzecie nakarmić swojego pieska.

I tak każdego dnia w ich małym świecie pojawiało się coraz więcej dobra.

Bo świętość to nie tylko piękna historia o ludziach, którzy żyli dawno temu. To także zaproszenie dla nas, abyśmy każdego dnia stawali się lepsi i bardziej kochali Boga oraz drugiego człowieka.

6. Pomysły dla nauczyciela religii – rozmowa i aktywności z dziećmi

Po przeczytaniu tekstu warto przeprowadzić krótką rozmowę, która pomoże dzieciom zrozumieć, że święci nie są tylko postaciami z obrazów, ale ludźmi, których postępowanie można naśladować.

Pytania do rozmowy:

1. Kim są święci?

2. Czy święci byli ludźmi, którzy nigdy nie popełniali błędów?

3. Dlaczego święty Franciszek kochał zwierzęta?

4. W jaki sposób święty Mikołaj pomagał innym?

5. Dlaczego święta Teresa z Kalkuty troszczyła się o biednych i chorych?

6. Czy można być świętym, będąc dzieckiem?

7. Jak możemy naśladować świętych w naszym domu i przedszkolu?

Propozycje zabaw i prac plastycznych

1. Serduszko dobrego uczynku

Każde dziecko otrzymuje papierowe serduszko. Rysuje lub zapisuje na nim jeden dobry uczynek, który chce wykonać. Wszystkie serduszka można przykleić na wspólnym plakacie „Nasza droga do świętości”.

2. Kogo chcę naśladować?

Dzieci wybierają jednego poznanego świętego i wykonują jego portret. Pod obrazkiem nauczyciel zapisuje zdanie: „Chcę naśladować świętego... ponieważ...”.

3. Drzewo dobrych uczynków

Na dużym arkuszu papieru dzieci tworzą drzewo. Każdy listek oznacza dobry uczynek. Z czasem drzewo zapełnia się kolorowymi liśćmi, pokazując, ile dobra można zrobić każdego dnia.

4. Co zrobiłby święty?

Nauczyciel przedstawia dzieciom krótkie sytuacje: ktoś płacze, kolega nie ma kredki, ktoś przewrócił się na placu zabaw, dwoje dzieci się kłóci. Zadaniem dzieci jest wymyślenie dobrego rozwiązania.

7. Krótkie podsumowanie dla dzieci

Na zakończenie lekcji warto zapamiętać trzy ważne prawdy:

• Święci to ludzie, którzy kochali Boga i innych ludzi.

• Święci nie byli idealni, ale starali się wybierać dobro.

• Każdy z nas może naśladować świętych i już dzisiaj czynić dobre uczynki.

Zdanie do zapamiętania:

„Nie muszę być wielki, żeby czynić wielkie dobro. Wystarczy, że mam dobre i kochające serce”.

Modlitwa na zakończenie lekcji:

Panie Jezu, dziękujemy Ci za wszystkich świętych, którzy pokazują nam, jak pięknie żyć. Pomóż nam być dobrymi dla naszych rodziców, rodzeństwa, kolegów i koleżanek. Naucz nas pomagać potrzebującym, przebaczać, dzielić się i kochać tak, jak Ty nas kochasz. Amen.